Archeologiczne przywracanie pamięci o Wielkiej Wojnie.
Materialne pozostałości życia i śmierci w okopach na froncie wschodnim oraz stan przemian krajobrazu pobitewnego w rejonie Rawki i Bzury (1914-2014)

Badania inwazyjne

Badania inwazyjne w ramach programu APP prowadzone są zgodnie z założeniami konserwacji zapobiegawczej: dążymy do tego by uzyskać jak najwięcej informacji nt. obrazu życia i śmierci żołnierzy Wielkiej Wojny nad Rawką i Bzurą przy jak najmniejszej ingerencji w pamięć materii tj. w  materialne pozostałości po wydarzeniach z okresu 1914-1915.

IMG_8559 IMG_8571 IMG_8570

Stanowisko 32 w Kozłowie Biskupim (badania 2016 r.) Copyright APP.

Trzeci, ostatni sezon badań terenowych dobiegł końca.

Właśnie trwają prace nad inwentaryzacją, interpretacją  przebadanych przez nas inwazyjnie stanowisk.

 

Są i pozytywne wyniki:

Miejsce domniemanego cmentarza wojennego w Kozłowie Biskupim stało się Cmentarzem Wojenny.

Miejsce to zostało wstępnie rozpoznane jako zniszczony Cmentarz Wojenny w wyniku realizacji zadania 1  APP (tj. kwerendy źródłowej i rozmów z mieszkańcami) oraz zadania 2 APP (tj. badań nieinwazyjnych, w tym badań powierzchniowych, analiz danych ALS).  Na aktualnym etapie nie ma już wątpliwości, że Cmentarz Wojenny w m. Kozłów Biskupi którego “miało tam już nie być” trwa. Po zastosowaniu metod inwazyjnych (tj. szpilowanie w obrębie zdelimitowanym jako potencjalny cmentarz wojenny oraz jego bliskim kontekście)  oraz po otwarciu wykopów o łącznej powierzchni 0.5 ara,archeolodzy z zespołu Archeologiczne Przywracanie Pamięci o Wielkiej Wojnie zlokalizowali  liczne tablice nagrobne, niestety w większości w bardzo złym stanie. Silnie sfragmentaryzowane tablice stanowią potwierdzenie trwania w tym miejscu cmentarza wojennego oraz dają wgląd w proces  napowierzchniowego zacierania i zanikania  tego cmentarza.

Kozłów Biskupi I stan zachowania większości tablic nagrobnych IMG_8741 tablica nr 50 tablica nr 59

Zdjęcia Tomasz Myśliwiec, Michał Leloch, Anna Zalewska. Copyright APP 2016.

W momencie rozpoczęcia prac Zespołu Naukowego powołanego do realizacji projektu APP, napowierzchniowo, nie była widoczna żadna tablica nagrobna. Wyjątek stanowił fragment pomnika (przewrócony i częściowo zniszczony).

Kozlow1

Element dokumentacji graficznej wyników badań Zespołu Archeologiczne Przywracanie Pamięci o Wielkiej Wojnie.

Kierownik badań dr hab. Anna Zalewska, oprac. M. Jakubczak. Copyright APP 2016.

Szczegółowe wyniki naszych prac wkrótce opublikujemy.

Na tym etapie, chciałam podziękować Nadleśnictwu Radziwiłłów za wyrażenie zgody na badania inwazyjne, Zespołowi APP za ciężką pracę w niezwykle tym razem trudnych warunkach atmosferycznych oraz Studentom I roku Archeologii Instytutu Archeologii UMCS, którzy w trakcie praktyk studenckich towarzyszyli nam w procesie badawczym, z ogromnym zaangażowaniem i poświęceniem. Dziękuję także Tomkowi (Meteor), Pauline (Lawince), Gunterowi (Fuchsiemu),Małgorzacie i Łukaszowi (wiadomemu) za ich wsparcie w  interpretacji tablic nagrobnych.

Również dziękuję wszystkim tym, którzy przyczynili się do  przywrócenia tego zapomnianego, zniszczonego wojennego cmentarza pamięci współczesnych i przyszłych  pokoleń. Cmentarz w Kozłowie Biskupim został wpisany do Wojewódzkiej Ewidencji Cmentarzy Wojennych w styczniu 2017 roku.

 Z wdzięcznością,

Anna Zalewska

***

 W sezonie 3 tj. od maja 2016  Członkowie Zespołu powołanego do realizacji projektu wraz ze współpracownikami zaplanowali i zrealizowali badania na terenie gmin Bolimów i Nowa Sucha.Wszystkie  badania przeprowadzone zostały po uzyskaniu stosownych zezwoleń służb konserwatorskich i zgodnie  z założeniami metodycznymi APP.

il-kopia

Przykład fr. dokumentacji APP (sezon 2015). Copyright APP.

W trakcie sezonu letniego obok archeologów odpowiedzialnych za realizację zadania 3 projektu APP tj. badań inwazyjnych w pracach terenowych będą brali udział praktykanci i wolontariusze. Pod opieką i nadzorem archeologów będą oni wykonywali czynności związane z eksploracją i dokumentowaniem obiektów archeologicznych w trakcie dnia oraz opracowywaniem, dokumentowaniem, inwentaryzowaniem i konserwowaniem zabytków ruchomych w godzinach popołudniowych.

Harmonogram dnia:

8:00 -16:00

udział w pracach terenowych

16:30-17:00

obiado-kolacja

18:00-20:00

zainteresowani wolontariusze i praktykanci mogą brać czynny udział w pracach zw. z opracowywaniem, dokumentowaniem, inwentaryzowaniem i konserwowaniem zabytków ruchomych. W tym czasie w lipcu i sierpniu przewidziane są też warsztaty  i prelekcje mające na celu zapoznanie uczestników badań m.in. z problematyką projektu, dotychczasowymi i bieżącymi wynikami badań, możliwościami interpretacyjnymi wynikającymi z zastosowania danych pochodzących z lotniczego skaningu laserowego w archeologii, wykorzystania środowiska Q GIS w archeologii, używania narzędzi pomiarowych (w tym tachimetru), z zagadnieniami wynikającymi z procesu uspołeczniania wiedzy archeologicznej i historycznej pozyskanej w toku realizacji projektu.

Przykład archeologicznych badań inwazyjnych i tego następstwa:

Ujawnienie kolejnego Cmentarza Wojennego w gm. Bolimów w 2015 roku:

tzw. “BRATNIA MOGIŁA”

_DSC1463

Archeologiczne przywracanie pamięci o poległych Żołnierzach na stanowisku na przeciwko Leśniczówki Modrzew było długim i złożonym poznawczo i społecznie procesem:

Od złożenia w zbiorowej mogile “towarzyszy broni” w 1915 roku, poprzez zanik pamięci o poległych …, wysypisko śmieci …, archeologiczny proces wyjaśniania i przywracania pamięci  – po Ceremonię Pogrzebową, założenie miejscu spoczynku żołnierzy poległych w czasie I wojny światowej karty Gminnej Ewidencji Zabytków (GEZ) (dokonane), zgłoszenie Cmentarza Wojennego do Urzędu Wojewódzkiego w Łodzi  i dążenie do sformalizowanie statusu miejsca jako Cmentarza Wojennego objętego trwale !! prawną ochroną (w toku).

Niech spoczywają w Pokoju

_DSC3089 _DSC3094 _DSC3105 _DSC3143 _DSC3137 _DSC3746   _DSC3756 _DSC3760 _DSC3764 _DSC3770 _DSC3773 _DSC3775fotografie Anna Zalewska (Copyright APP)

 

Odpowiedz

*