Profesor Stanisław Tabaczyński (1930-2020) Pożegnanie prekursora poszerzania granic archeologii

Dnia 28 listopada 2020 odszedł na wieczny spoczynek, Pan Profesor Stanisław Tabaczyński.

Profesor  obchodził w tym roku piękny Jubileusz dziewięćdziesiątych Urodzin (ur. 1 kwietnia 1930 r.).

Trudno wymienić wszystkie osiągnięcia i zasługi Pana Profesora Stanisława Tabaczyńskiego. Był wybitnym polskim archeologiem, członkiem rzeczywistym Polskiej Akademii Nauk. Miał ogromne osiągnięcia w obszarze archeologicznych badań terenowych oraz teoretycznych. Zwykł nazywać swą aktywność “teorio-praktyką”.

Wiele  inicjatyw naukowych Pana Profesora Stanisława Tabaczyńskiego dotyczyło teorii i antropologii kultury oraz metodologii badań archeologicznych. Był autorem licznych prac naukowych. Pan Profesor Stanisław Tabaczyński przekazał wiedzę nt. Metodologii wielu adeptom archeologii, również na UMCS.

Pan Profesor, mimo że przeszedł na emeryturę w roku 2000, niemal do końca  swych dni (do czasu pandemii) aktywnie uczestniczył w inicjatywach badawczych, skupiając grono naukowców archeologów, antropologów, przyrodników wokół wspólnych projektów m.in. Komisji Antropologii Pradziejów i Średniowiecza.

Profesor Tabaczyński był odważnym Myślicielem, m.in. Prekursorem poszerzania granic myślenia o archeologii w naszym kraju a także wyjątkowym, wielkim Człowiekiem.

Niech spoczywa w pokoju.

Pogrzeb Pana Profesora odbędzie się w środę w przyszłym tygodniu (9 grudnia 2020) na Cmentarzu Powązkowskim (Powązki Wojskowe). Stanisław Tabaczyński spocznie obok Małżonki Eleonory Tabaczyńskiej.

Uroczystości pogrzebowe w dniu 9 grudnia b.r.  (środa):

godz. 13.00 – Msza św. pogrzebowa w kościele p.w. św. Zygmunta,

Plac Konfederacji 55 (Warszawa – Stare Bielany)

godz. 14.00 – pogrzeb na cmentarzu Powązki Wojskowe.

Oprac. treści wpisu: Anna Zalewska.

Fotografie poniżej: Hanna Kowalewska-Marszałek (IAE PAN) oraz Ewa Domańska (UAM).

Wybrane pozycje, w których można odnaleźć informacje nt. wyników przemyśleń i aktywności poznawczej Profesora Tabaczyńskiego (1930-2020):

Buko, A.

2000    „Sandomierska szkoła” badań terenowych. W: A. Buko, P. Urbańczyk (red.), Archeologia w teorii i w praktyce (s. 27–38). Warszawa.

Buko, A., Dekówna, M.

2015    Stanisław Tabaczyński, członek rzeczywisty Polskiej Akademii Nauk – piętnaście lat później, Archeologia Polski, 60, 7–14.

Buko, A., Tabaczyński, S.

1981    Sandomierz. Starożytność – wczesne średniowiecze. Rzeszów.

Buko, A., Urbańczyk, P. (red.)

2000    Archeologia w teorii i w praktyce. Warszawa.

Cyngot, D. (oprac.)

2015    Bibliografia prac prof. dr. hab. Stanisława Tabaczyńskiego za lata 2001–2015, z uzupełnieniami za lata 1999–2000, Archeologia Polski, 60, 15–20.

Cyngot,_D., Zalewska, A. I.

2015    O kluczowych dla archeologii zagadnieniach i terminach. W dialogu ze Stanisławem Tabaczyńskim, Archeologia Polski, 60, 207–227.

Cyngot D., Zalewska, A. I.

2012 (2019)    A Life in Archaeology and the Specificity of Archaeological Research. Encounters with Stanisław Tabaczyński, Archaeologia Polona, 50, 185–205.

Ślaski, J. Tabaczyński, S.

1959    Wczesnośredniowieczne skarby srebrne Wielkopolski. Materiały, Polskie Badania Archeologiczne, W. Hensel red., t. 1, Warszawa–Wrocław.

Tabaczyński, S.

1958    Z badań nad wczesnośredniowiecznymi skarbami srebrnymi Wielkopolski, Polskie Badania Archeologiczne, W. Hensel red., t. 2, Warszawa–Wrocław.

Tabaczyński, S.

1962    En Pologne médievale: l’archéologie au service de l’histoire. Les fonctions pécuniaires des trésors, Annales Économies Société Civilisations, 17 (2), 223–238.

Tabaczyński, S.

1970    Neolit środkowoeuropejski. Podstawy gospodarcze. Wrocław.

Tabaczyński, S.

1987    Archeologia średniowieczna – Problemy. Źródła. Metody. Cele badawcze. Wrocław.

Tabaczyński, S.

1992    „Paradygmat poszlakowy” i problemy wnioskowania w badaniach archeologicznych, Acta Universitatis Lodziensis, Folia Archaeologica, 16, 13–27.

Tabaczyński, S.

1994    Wprowadzenie. W: J. Lech (red.), Ocena stanu archeologii w Polsce. Materiały informacyjne (s. 7–12). Warszawa.

Tabaczyński, S.

2001    Observations on the European Science Foundation Exploratory Workshop „Whither Archaeology?”. W: Z. Kobyliński (red.) Quo vadis archaeologia? Whither European archaeology in the 21st century? (s. 12–16). Warsaw.

Tabaczyński, S.

2004    Archaeology: dealing with the human past in the present. W: B. Gediga, W. Piotrowski (red.), Archeologia, kultura, ideologie. Prace Komisji Archeologicznej 15, Biskupińskie Prace Archeologiczne 3 (s. 9–31). Biskupin–Wrocław.

Tabaczyński, S.

2006/2007      Polish archaeology: experiences and future, The European Archaeologist, 26, 3–5.

Tabaczyński, S.

2007    Polish archaeology in my lifetime, Antiquity, 81 (314), 1074–1082.

Tabaczyński, S.

2008a  The “Annales” school and Polish archaeology. W: Abstracts. The fourteenth annual meeting of the European Association of Archaeologists, 16–21 September, Malta 2008, session: Inter­nationalism and the history of archaeology (s. 42–43). Malta, Santander.

Tabaczyński, S.

2009a  Polysemantisation of culture and its influence on the source forming process. W: Abstracts. 15th annual meeting of the European Association of Archaeologists, 15–20 September 2009, Riva del Garda, session: Sediments as a archaeological source, T. Kalicki org. (s. 219). Trento, Italy.

Tabaczyński, S.

2009b  Quo vadis archaeologia? The present and the future of the research about the past. Polish experience. W: J. Schachtmann, M. Strobel, T. Widera (red.), Politik und Wissenschaft in der prähistorischen Archäologie: Perspektiven aus Sachsen, Böhmen und Schlesien, Berichte und Studien – Hannah-Arendt-Institut für Totalitarismusforschung, 56 (s. 317–333). Göttingen.

Tabaczyński, S.

2010    Processes of polysemantisation of culture and their fossil correlates. W: B. Gediga, W. Piotrowski (red.), Rola głównych centrów kulturowych w kształtowaniu oblicza kulturowego Europy środkowej we wczesnych okresach epoki żelaza, Biskupińskie Prace Archeologiczne 8, Prace Komisji Archeologicznej 18 (s. 13–25). Biskupin–Wrocław.

Tabaczyński, S.

2012a  Identifying social aspects of cultural changes in the past. W: B. Gediga, A. Grossman, W. Piotrowski (red.), Rytm przemian kulturowych w pradziejach i średniowieczu, Biskupińskie Prace Archeologiczne 9, Prace Komisji Archeologicznej 19 (s. 27–38). Biskupin–Wrocław.

Tabaczyński, S.

2012b  Szkoła „Annales”, „la Nouvelle Histoire” i archeologia polska. W: S. Tabaczyński, A. Marciniak, D. Cyngot, A. Zalewska (red.), Przeszłość społeczna. Próba konceptualizacji (s. 117–136). Poznań.

Tabaczyński, S.

2013    L’École des „Annales”, la „Nouvelle Histoire” et l’archéologie polonaise. W: B. S. Szmoniewski (red.), Archéologie, Numéro spécial des Annales de l’Académie Polonaise des Sciences, Centre Scientifique à Paris, 8, 10–32. Varsovie–Paris.

Tabaczyński, S., Zalewska, A. I.

2013    Jean-Claude Gardin (1925–2013). Pożegnanie twórcy logicyzmu i przyjaciela polskiej archeologii znad Sekwany, Przegląd Archeologiczny, 62, 5–13, zob. https://rcin.org.pl/dlibra/doccontent?id=50486 (dostęp 30-10-2020).

Tabaczyński, S. (red.)

2000    Kultury archeologiczne a rzeczywistość dziejowa, seria Komitetu Nauk Pra- i Protohistorycznych – Prace, t. 4.Warszawa.

Tabaczyński, S., Cyngot, D., Zalewska, A. (red.)

2006    Archaeology – anthropology – history. Parallel tracks and divergences,tom tematyczny Archaeologia Polona, 44.

Tabaczyński, S., Marciniak, A., Cyngot, D., Zalewska, A. (red.)

2012    Przeszłość społeczna. Próba konceptualizacji. Poznań.

Tabaczyński, S., Wyczółkowski, D., Cyngot, D. (red.)

2019    Zawichost we wczesnym średniowieczu. Origines Polonorum XII. Warszawa.

Tazbir J.

2000    [Profesora Stanisława Tabaczyńskiego…]. W: A. Buko, P. Urbańczyk red., Archeologia w teorii i w praktyce (s. 7–9). Warszawa.

Woźny J.

2014    [rec.] Przeszłość społeczna. Próba konceptualizacji, Archeologia Polski, 59, 297–301.

Zalewska A. I.

2007    Rozważania teoretyczne w tle praktyki lubelskiej archeologii. W: J. Gurba, J. Libera (red.), 60 lat archeologii w UMCS: podsumowanie ostatniego dziesięciolecia (s. 129–136). Lublin (Lubelskie Materiały Archeologiczne t. 15).

Zalewska, A. I.

2012    The city as a „promise of ever new discoveries” in the context of resocialized archaeology and through the prism of second degree archaeology [Miasto jako „obietnica zawsze nowych odkryć” w kontekście archeologii postrzeganej jako dyscyplina skazana na re-socjalizację i z perspektywy archeologii drugiego stopnia], Analecta Archaeologica Ressoviensia, 7, 25–65.

Zalewska, A. I.

2018    Archeologia prospołeczna i uspołeczniona (public archaeology) z polskiej perspektywy. W: J. Wojdon (red.), Historia w przestrzeni publicznej (s. 17–26). Warszawa.

ŚP Stanisław Tabaczyński (1930-2020), Poznań 2009.